Dil Tarih Coğrafya

Türkiye Akarsularının Özellikleri 1. Akarsularımızın Yatak eğimleri fazladır. (Ülkemizin ortalama yükseltisi fazla olduğu için) 2. Akış hızları fazladır. 3. Hidroelektrik enerji potansiyelleri yüksektir. 4. Boyları kısadır. (Dağlık alanlar fazla olduğu ve üç tarafımız denizlerle çevrili olduğu için) 5. Rejimleri düzensizdir. (İklim koşulları gereği) 6. Ulaşıma uygun değillerdir. (Akış hızları fazla ve yatakları dar ve derin olduğundan) 7. Denge profiline erişmemişlerdir. (Ülkemiz jeolojik bakımdan genç bir ülke olduğundan) Denge Profili Bir akarsuyun yatağını derine doğru aşındırarak deniz seviyesine indirmesine denge profiline erişmesi denir. Denge profiline erişmiş akarsuların; • Yatak eğimi fazladır. • Akış hızı fazladır. • Aşındırma gücü fazladır. • Biriktirmeden çok aşındırma faaliyeti ön plandadır. • Enerji potansiyeli yüksektir. • Taşımacılığa uygun değillerdir. Denge profiline erişmemiş bir akarsuyun; • Yatak eğimi azdır. • Akış hızı azdır. • ...

Yeryüzünün şekillenmesinin büyük bir bölümü akarsular tarafından gerçekleştirilir. Akarsular bu işlevlerini aşındırma ve biriktirme yollarıyla gerçekleştirir. Akarsuların en önemli işlevi aşındırmadır. Akarsu geçtiği sahalardaki malzemeleri gerek fiziksel, gerekse kimyasal yoldan aşındırır. Akarsuyun aşındırma işlevinin bağlı olduğu çeşitli etkenler; akarsuyun taşıdığı su miktarı, yatağın eğimi, akarsuyun hızı, taşınan yük miktarı, arazideki taş ve tabakaların yapısal özelliği gibi etkenlerdir. Akarsuların geçtikleri sahalarda kazarak, kopararak yaptıkları aşındırmaya fiziksel (mekanik) aşındırma denir. En yaygın aşındırma şekli bu tür aşındırmadır. Akarsuyun, çözünebilir türdeki taşların bulundukları yerlerden geçerken bu tür taşları eritmesiyle oluşturdukları aşındırmaya ise kimyasal aşındırma denir. Akarsularda aşındırma işlevi ağızdan kaynağa doğru olur. Bu duruma geriye aşındırma denir. Bu işlev sırasında akarsu, yatağını derine ve yana doğru aşındırır. Akarsular eğimli yama...