Dil Tarih Coğrafya

Deniz ortamı; içindeki canlıların değerine, kendisinin fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre primer ve sekonder biotik bölgelere ayrılır. Bu bölgeler arasındaki geçiş kuşakları biotik ve abiotik olarak kesin kuşaklar değildir. Deniz ortamının iki primer bölgelerinde biri deniz tabanındaki ortamı içine olan bentik, diğeri bütün su kütlelerini içine alan pelajik bölgelerdir. Bentik bölgeler littoral ve derin deniz olmak üzere iki ana bölgeden oluşur. Bu iki bölgeyi ayıran hat -200 m. su derinliğinden geçer. Pelajik bölgenin -200 m. derinliğe kadar olan ışık alan kısmı neritik ve açık-deniz bölgeleri arasındaki sınır düşey olarak genellikle kıta yamacının kenarıdır; fakat biyolojik ve kimyasal sınırını çizmek mümkün değildir. Denizin kullanım alanlarından birisi de kirlilik veren deşarjlar için alıcı ortam olarak kullanılmasıdır. Bu kirlilik deniz kıyısındaki yerleşim yerlerinden ve endüstrilerden doğrudan verilebildiği gibi, akarsular, yağmur suları ve hava kirliliği ile de daha uzak b...

Deniz ve okyanuslarda, toplam dünya yüzeyini yaklaşık 3 km. kalınlığında (2.1018 ton) bir tabakayla kaplayacak kadar su bulunmaktadır. Çevre kirliliğinin bir parçası olan deniz kirlenmesinde denizlerin en büyük dezavantajı, çevreye atılan hemen her türlü kirleticinin çeşitli yollardan denizlerde son bulmasıdır. Bu açıdan deniz suyunun doğal özelliklerinin bilinmesinde fayda vardır. Sıcaklık: Genellikle tüm deniz sularında yüzeyden dibe doğru sıcaklık azalması mevcut olup, bu azalma 28 derece ile 30 dereceden -2 dereceye kadar olmaktadır. Deniz suyu sıcaklığının yüzeyde en sıcak olduğu yerlerin tropiklerarası kuşakta yer aldığı tropiklerden yüksek enlemlere doğru gidildikçe ısı derecesi düşer. Akıntılar: Sınırlı bir su kütlesinin belirli bir yönde hareketi "akıntı" olarak isimlendirilir. Denizlerde akıntıların meydana gelmesinde iki tür kuvvet rol oynar: Ana kuvvetler ve yan kuvvetler. Ana kuvvetler, akıntıları başlatan kuvvetlerdir. Bunlar; rüzgâr, atmosfer basıncı değişiml...

Türkiye, kıyıları adalar dışında 8.333 km uzunluğunda olan ve her biri farklı ekolojik özelliklere sahip Karadeniz, Akdeniz, Marmara ve Ege denizleri ile çevrilidir. Marmara Denizi bir iç deniz özelliğindedir; Karadeniz’deki kıyı uzunluğu 1.700 km, Ege Denizi’ndeki, adalar dışında, 2.805 km, Akdeniz kıyıları ise 1.577 km’dir. Karadeniz, dünyanın okyanuslardan en fazla yalıtılmış ve en geniş anoksik denizi özelliğindedir. Günümüzde Karadeniz, yaşam ortamı kaybı, aşırı avlanma, deniz taşımacılığı ve karasal kaynakların neden olduğu kirlilik, yabancı türler ve ötrofikasyon tehdidi altındadır. Karadeniz insanının yaşamı önemli ölçüde balıkçılığa bağlıdır. Aşırı avlanma, kalkan, hamsi, uskumru, tonbalığı, kılıçbalığı gibi ticari balık türü stoklarının azalmasına ve mersinbalığı gibi türlerin neslinin tükenme noktasına gelmesine neden olmuştur. Ticari olarak önemli 26 türden yalnız altısının kaldığı söylenebilir. Hamsi, uskumru, palamut gibi pelajik balık türlerinin yumurta ve larvala...