Dil Tarih Coğrafya

Hücreyi dış ortamdan ayıran, dağılmasını önleyen, ona şekil veren ve onu dış etkilerden korumaya çalışan, canlı, esnek, çok ince ve yarı saydam bir zardır. Esas yapı maddesi "protein ve yağ"dır. En önemli özelliği seçici geçirgen olması, en önemli görevi ise, hücreye madde giriş-çıkışını düzenlemesidir. Zar çok ince (75-100 A°) olduğundan ışık mikroskobuyla zor görülür. * Hücre Zarının Yapısı * Hücre Zarıdan Madde Geçişi

Hücre zarı, yaklaşık olarak %60 protein, %35 yağ ve %5 oranında da karbonhidrat içerir. Bu moleküllerin nasıl bir düzende yerleştiğini en iyi açıklayan görüş " akıcı mozayik zar modeli " dir. Daha eski görüş olan Danielli Davson modeli cansız bir zar özelliği taşımakta olup, aktif taşımayı izah edememektedir. Akıcı mozayik modeline göre, zarın esas çatısını, çift katlı yağ (lipid) tabakası oluşturur. Büyüklü küçüklü protein molekülleri yağ tabakasına düzensiz olarak gömülmüştür (mozayik görünümü). Karbonhidratlar proteinlerin bazılarına bağlanarak Glikoproteinleri, yağ moleküllerinin bazılarına bağlanarak da Glikolipidleri oluştururlar. Bu moleküller zarın seçici geçirgenliğinde çok önemli rol oynarlar. Hücrelerin birbirini tanıması, hormonlar gibi özel maddelerin hücrelere alınması bunlarla sağlanır. Bu nedenle bir canlının farklı dokularındaki zar yapıları farklı olabilir. Bu modelin en önemli özelliği yağ tabakasının devamlı hareket halinde ve akıcı olmasıdır. Hücre...

Hücre zarı seçici geçirgen özelliğinden dolayı, bütün maddelerin girmesini engeller. Seçici geçirgenliğin oluşmasında porlann büyüklüğü, zarın kimyasal yapısı ve geçecek moleküllerin durumu etkili olmaktadır. Bunlar dikkate alındığında şunlar söylenebilir: * Küçük moleküller büyüklerden daha kolay geçer; Glikoz ve daha küçük moleküller geçebilir, glikozdan büyükler geçemez. H2O, O2, CO2 çok kolay geçen maddelerdendir. * Nötr moleküller iyonlardan daha kolay geçer; zar üzerinde iyonların geçişini zorlaştıran (+) ve (-) yükler vardır. Yani zar da iyonik yapıdadır. * Yağı çözen maddeler kolay geçer; Çünkü zarın ara yapısı yağdır. Bu maddeler zarın seçici geçirgenliğini bozarak geçerler (alkol, eter ve kloroform gibi). * Yağda çözünen maddeler de kolay geçer; Yağda eriyen A, D, E, K vitaminleri böyledir. Yukarıda belirtilen özelliklerin de etkisiyle maddeler hücreye başlıca dört yolla girip çıkarlar: Difüzyon Maddelerin yoğun oldukları ortamdan az yoğun oldukları ortama doğr...