Epirojenez | Kıta Oluşumu
Yer kabuğunun geniş parçalarının tabakalarının durumu bozulmadan dikey yönde yaylanması olayına epirojenez (kıta oluşumu) ya da epirojenik hareketler denir. Bu hareketler sonucu yaylanarak yükselen ve kara haline gelen sahalara jeoantiklinal , alçalarak deniz çukuru haline gelen sahalara ise jeosenklinal adı verilir. Zaman zaman duraklama ve hızlanma gösteren epirojenez oldukça yavaş gerçekleşir. Örneğin, iskandinav yarımadasının kuzey kıyılarında 100 yıla yakın bir sürede yaklaşık 50 cm'lik bir yükselme olmuştur. Epirojenezin nedenleri; yan basınçlarla yeni bir dağ oluşumu, karaların aşınmalarla hafiflemesi, deniz çukurlarındaki birikmeler, buzullaşma ve buzul erimeleri sonucunda kütlelerin ağırlığındaki değişmeler ve manto üzerindeki kütlelerin izostatik dengesinin bozulmasıdır. Epirojenik hareketler (epirojenez) sonucu, deniz ilerlemesi ( transgresyon ) ve deniz gerilemesi ( regresyon ) olayları oluşur. Bu olaylara bağlı olarak yeryüzünde kara ve deniz dağılışında öne...