Dil Tarih Coğrafya

Oğuzlar Türklerin en büyük koludur. İslâmiyetten önce de sonra da birçok devlet kurmuşlardır. Oğuzların büyük bir kısmı Göktürkler yıkılınca, Talaş Irmağı boylarına yerleştiler. Daha sonra bölgeye Karluk ve Yağma boyları gelince, Oğuzlar Aral Gölü ile Hazar Denizi arasındaki bozkıra yerleştiler. En çak Hazar Türkleri ve Maveraünnehir halkıyla ilişki kurdular. Burada Oğuz Yabgu Devleti'ni oluşturdular. Araplar, Oğuzlar'a Guz, Bizanslılar Uz diyorlardı. İslamiyeti kabul eden Oğuzlara Türkmen denmiştir. Anadolu'da da Türkmen sözü kullanılmışsa da, hala göçebe hayat yaşayanlara Yörük denilmektedir. Oğuzların 24 boyluk teşkilat yapısını İrkil Hoca diye anılan bir Türk ulusu yapmıştır. Uçoklar 12 boy ve Bozoklar da 12 boy olmak üzere 24 boydur. Selçuklu Devleti'ni kuracak olan Kınık Boyu'nun boy beyi Dukak Bey, Oğuzlar Yabgusu'nun ordu komutanıydı (Subaşı). Daha sonra Dukak'ın oğlu Selçuk aynı görevi yürütür. Selçuk Bey, Yabgu'yu devirip yerine geçmek isteyi...

Göktürk yazıtlarında Oğuzlar hakkında net bilgiler verilmektedir. Göktürk hükümdarı İlteriş döneminde ayaklanan Oğuzlar Çin ve Kitanlardan yardım istediler. Başarılı olamayınca Göktürklerin egemenliğini tanıyarak devletin dayandığı ikinci bir unsur oldular. X.-XI. yy.'da Oğuzlar Hazar Denizi'nin doğusundan Seyhun Nehri çevresinde yaşamaya başladılar. Oğuzların bir bölümü Karadeniz'in kuzeyinden geçerek batıya gitmiş ve burada Uz adını alarak yaşamaya başlamışlardır. Uzların bir bölümüde XI. yy.'da Tuna Nehri'ni geçerek Balkanlara gelmiştir. Uzların bir kısmı daha sonra Romanya'nın Dobruca bölgesine yerleşerek bugünkü Gagavuzların atalarını oluşturmuşlardır. Diğer taraftan Kiev'in güneyine yerleşen Uzlar, Karakalpak adıyla da anılmıştır. Hristiyan dinini kabul eden bu Uzlar kısa zamanda Ruslaşmaya başlamışlardır. Oğuzlar 'dan bir kısım ise İslamiyeti kabul etmiş ve XI. yy.'ın ortalarına doğru Selçuklu devletini kurmuşlardır. XIII. yy.'da Moğol ...