Dil Tarih Coğrafya

Karma rejimli akarsularda su seviyesi yıl içerisinde bir kaç kez yükselme ve düşme göstermektedir. Bu rejimdeki akarsular, yılın muhtelif devrelerinde kar ve yağmurla farklı dönemlerde düşen yağmurlarla da beslenmektedir. Geniş bölgelere yayılmış bulunan akarsuların muhtelif kesimlerinde birbirine benzemeyen rejimler görülmektedir. Akarsu havzasının geniş bir alana yayılmış olması ve rejimi etkileyen faktörlerin birden fazla olması, yağmur ve karın akarsuyu beslemedeki hissesinin farklı olması ve farklı rejimlerde bulunan kolların arta akarsu üzerinde oluşturduğu karmaşık değişiklikler, rejimin karma ve karmaşık bir durum almasına neden olmaktadır. Yağmurlu Karmaşık Rejim Bu rejim tipi, dönenceler arası (intertropikal) kuşakta yer alan büyük akarsularda görülür. Rejim Özerinde etkili faktör sadece yağış olmakla beraber, yağış, miktarının yıl esnasında iki maksimum, iki minimum göstermesi veya akarsu havzasında farklı yağış rejimlerinin bulunması ve buna bağlı olarak muhtelif farklı...

Buzul Rejimi Bu akarsular, dağlık alanlarda ve yüksek enlemlerde görülmekte olup, buzların eridiği devrelerde akımda yükselme, kış döneminde bir çekilme veya tamamen kuruma meydana gelmektedir. Dağlık bölgelerdeki akarsular veya büyük bir akarsuyun dağlık alandan kaynaklanan kolu üzerinde görülen bu rejim, akarsu havzasının orta ve aşağı mecrasında önemini kaybetmektedir. Bu rejime giren kuzey yarım küresindeki akarsularda, buzların eridiği Temmuz ve Ağustos aylarında bir seviye yükselmesi, Ekimden Mayıs ayı sonuna kadar süren soğuk devrede, Ocak ve Şubat ayları su seviyesinin minimum olduğu aylardır. Alp dağlarındaki akarsular, bu rejim tipine örnek teşkil eder. Kar Rejimi Yağışların kar şeklinde düştüğü ve karın uzun süre yerde kaldığı bölgelerde yer alan akarsuların rejim tipidir. Ana hatlarıyla buzul rejimine benzer. Fakat ondan farklı olarak yükselme değeri daha azdır. Seviye alçalması ise, buzul rejimindeki kadar fazla değildir. Bu rejimi gösteren akarsular karlı-dağ ve karlı-ova...

Akarsuların yıl içerisinde yataklarında görülen akım değişmelerine ve bunların gösterdikleri özelliklere göre yani, akımın yıl içerisinde gösterdiği değişmelere göre farklı rejim tipleri tespit edilmiştir. Rejim üzerinde sadece bir etmen hakim rol oynuyorsa, bu rejim tipine basit rejim, birden çok etmen rol oynuyorsa, buna da karmaşık rejim ismi verilir. • Basit Akarsu Rejimleri • Karmaşık Akarsu Rejimleri

Rejim, yıl içindeki akım değişmeleri olduğuna göre, akımın az veya çok olmasında etkili olan etmenler, akarsu rejimi üzerinde de etkili olurlar ve rejim tiplerini belirlerler. Akarsu Rejimini Etkileyen İklim Faktörleri Akarsu rejimi , akarsu havzasında hüküm süren iklim faktörlerinden önemli ölçüde etkilenmektedir. Nitekim yıllık yağış miktarı, yağışın aylara ve mevsimlere dağılışı, yağışın düşüş şekli, yağışın şiddeti akım üzerinde etkili olmaktadır. Örnek olarak; yazları kurak geçen Akdeniz iklimi şartlarının hüküm sürdüğü bölgelerde yazın akarsular çekilmekte ve hatta kurumakta, kışın ise artan yağış şartlarına bağlı olarak akım artmaktadır. Kar yağışlarının hakim olduğu yüksek alanlarda ve yüksek enlemlerde kış döneminde akım zayıflamakta, karların eridiği ve yağışların yağmur halinde düştüğü yaz döneminde ise akım yükselmektedir. Sıcaklık da, akarsu rejimi üzerinde son derece etkilidir. Nitekim sıcaklığın artması bir taraftan buharlaşmanın artmasına, diğer yandan da k...

Yeryüzünde yatak adı verilen uzun çukurluklarda, en az bir mevsim boyunca akan su kütlelerine akarsu adı verilir. Büyüklüklerine göre ırmak (nehir), su, çay, öz ve dere gibi isimler alan akarsular çeşitli kaynaklarla beslenir. Yağmur suları, eriyen kar ve buz suları, kaynak suları bu kaynakların başlıcalarıdır. Çeşitli kollara sahip olan akarsular genelde denizlere ya da göllere dökülür. Ancak suları denize ulaşamadan yer altında kaybolan ya da kuruyan akarsular da vardır. Akarsuyun en uzun kolunun ilk çıktığı yere kaynak , akarsuyun döküldüğü yere ise ağız adı verilir. Akarsuyun kolları ile birlikte sularını topladığı alanın tamamına havza adı verilir. Akarsu havzalarını birbirinden ayıran ve sıradağların doruklarından geçen doğal sınıra su bölümü çizgisi denir. Yeryüzünde birbirinden farklı akarsu havzaları vardır. Bu havzalardan sularının tamamı denize ulaşanlarına açık havza , suları yer şekilleri, iklim koşulları gibi çeşitli nedenlerle ulaşamayanlarına kapalı havza de...