Dil Tarih Coğrafya

Ülkemizdeki ovaların genel özellikleri ve bu ovalardan yararlanma yöntemlerini şu şekilde sıralayabiliriz: • Önemli tarım ve yerleşim alanlarıdır. • Akarsu veya göl tortularıyla kaplı oldukları için verimli arazilerdir. • Yakın çevrelerinde kendilerini sulayan akarsular vardır. • Maden suları ve sıcak su kaynakları yönünden elverişlidir. • Yer kabuğunun hareketli zeminlerinde bulundukları için, deprem yönünden tehlikelidirler. Depreme karşı hassas olan bu tür arazilerdeki yerleşim alanları dikkatle seçilmeli ve yapılacak olan konutlar depreme dayanıklı olmalıdır. • Çevresine göre alçakta olmaları nedeniyle aynı zamanda havza tabanıdırlar. • Kıyı ovalarımızın büyük bir bölümü delta ovasıdır. Bu yüzden çok verimlidir. İhraç ettiğimiz tarım ürünlerinin çoğu bu ovalarda yetiştirilir. • Az eğimli olan delta ovalarımızda zaman zaman su taşkınları görülmektedir. • Koy ve körfez kenarında akarsular tarafından oluşturulan deltalar zamanla buraların dolmasına neden oldukları için bu tü...

Kıyılardan uzakta bulunan iç bölge ovalarının büyük bir bölümü eski göl tabanları ile çöküntü alanlarında yer alır. Ülkemizde, Üçüncü Jeolojik Zamanda kıvrım olaylar, ile toptan yükselme ve alçalmalar da görülmüştür. Toptan yükselme ve alçalmalar, Dördüncü Jeolojik Zamanda da devam etmiştir. Bu olaylar sırasında Türkiye'nin birçok yerinde çöküntü alanları meydana gelmiştir. Zamanla göl sularıyla kaplanan çöküntü alanlarının akarsuların getirdiği alüvyonlarla dolması sonucu göller kurumuş ve iç bölge ovaları oluşmuştur. Yüksek ovalar olarak da bilinen iç bölge ovalarının bir kısmı, belli bir fay hattı boyunca sıralanırken, bir kısmı ise dağınık durumdadır. Belli bir fay hattı boyunca sıralanan ovalarımızın başında, Kuzey Anadolu Fay Kuşağı üzerinde yer alan ovalar gelmektedir. Doğuda Pasinler'den itibaren, batıda İzmit Körfezine kadar uzanan bu ovalar şunlardır: Pasinler, Erzurum, Erzincan. Suşehri (Sivas), Niksar, Erbaa (Tokat), Taşova, Suluova, Merzifon (Amasya). Tosya (Kast...

Akarsuların taşıdıkları alüvyonları, deniz kıyısında biriktirmesiyle oluşan ovalara delta ovası veya kıyı ovası denir. Üç tarafı denizlerle çevrili olan ülkemizin kıyılarında, bu tür ovalara sıkça rastlanır. Delta ovalarının ülkemizdeki varlığı; akıntı ve gelgitin kıyılarımızda etkili olmadığının bir göstergesidir. Çünkü, deltaların oluşabilmesi için kıyılarda gelgit ve akıntıların fazla etkili olmaması gerekir. Ayrıca kıyının sığ olması ve denize dökülen akarsuların bol miktarda yük taşıması, delta oluşumunu hızlandıran diğer etkenlerdir. Alçak ovalar adıyla da bilinen kıyı ovaları, genellikle büyük akarsuların denize döküldüğü yerlerde oluşur. Bu tür ovaların oluşumunda bazen denizlerdeki seviye değişiklikleri ve tektonik olaylar da etkilidir. Dağların kıyıya paralel uzandığı Karadeniz kıyılarımızda, derinliğin de etkisiyle delta ovasına fazla rastlanmaz. Bölgenin önemli kıyı ovaları, derinliğin iyice azaldığı Orta Karadeniz bölümü ile Sakarya Nehri ağzında yer alır. Bunlar; Bafr...

Çevresine göre alçakta bulunan ve akarsular tarafından derin vadilerle yarılmamış olan geniş düzlüklere ova denir. Türkiye'deki ovaların oluşumunda tektonik, volkanik ve karstik olaylar ile akarsu faaliyetleri etkili olmuştur. Bunların içinde en etkili olanı tektonik hareketlerdir. Tektonik ovalar, üçüncü ve dördüncü jeolojik zamandaki yer kabuğunda meydana gelen çöküntü alanlarında oluşmuştur. Bazı ovaların oluşumunda tek bir etken rol oynarken; bazılarında ise birden fazla etken rol oynamıştır. Örneğin, Çarşamba Ovası yalnızca akarsu biriktirmesiyle, Denizli Ovası ise hem tektonik hem de karstik olayların etkisiyle meydana gelmiştir. Ülkemizdeki ovaları, bulundukları yerlere göre kıyı ovaları ve iç bölgelerdeki ovalar olarak iki bölümde inceleyebiliriz.

Yüzeylerinin düz olması bakımından benzerlik gösteren ovalar ve platolar, Türkiye'deki başlıca yer şekillerindendir. Nüfuslanmadan ulaşıma ve ekonomik faaliyetlere (tarım, hayvancılık gibi) kadar birçok coğrafik unsur bu yer şekilleriyle ilişkilidir. Türkiye'deki Ovalar Çevrelerine göre alçakta kalan, akarsular tarafından derince yarılmamış, hafif dalgalı ve geniş düzlüklerdir. Türkiye'deki ovalar oluşum özelliklerine ve bulundukları yerlere göre başlıca iki gruba ayrılır. Türkiye'deki Kıyı Ovaları Türkiye'deki kıyı ovalarının başlıcaları, akarsuların denize döküldükleri yerlerde, taşınan alüvyonların (kum kil, mil, çakıl gibi malzemeler) akarsu ağzında birikmesiyle oluşmuş delta ovalarıdır. Bu ovaların ortalama yükseltileri 0 - 200 metre arasındadır. Başlıca delta ovalarımız; Çukurova, Silifke, Bafra ve Çarşamba ovalarıdır. Ayrıca Ege Bölümü'ndeki Gediz, Bakırçay, Küçük Menderes ve Büyük Menderes grabenlerinir ağızlarıda da delta ovaları vardır. Tü...