Kayıtlar

Yükseltinin Sıcaklığa Etkisi

Resim
Yer yüzünden atmosfere doğru yükseldikçe sıcaklık azalır. Çünkü: • Güneşten gelen ve yerden yansıayn ışınlar atmosferdeki subuharı tarafından tutulur. Subuharı atmosferin alt tabakalarında daha yoğundur. Yükseldikçe subuharının atmosfer içindeki oranı azaldığından sıcaklık da azalır. • Atmosfer yerden yansıyan yada soğrulan ışınların sıcaklığı ile de ısınır. Bu ışınlara karanlık ışınlar adı verilir. Isı taşıyan bu ışınlar, atmosferin alt tabakalarında tutulur. Bu nedenle Atmosfer daha çok yerden yayılan bu ışınlarla ısınır. Fuji Dağı Işıma (yer radyasyonu): Atmosferi geçerek yeryüzüne gelen güneş ışınları yeryüzünün taşlarını, topraklarını, sularını ve canlılarını ısıtır. Bu cisimler gündüzleri güneşten aldıkları ısıyı geceleri atmosfere geri vererek soğur. Yer yüzünün geceleri ısı kaybederek soğumasına ışıma denir. Işıma yoluyla atmosfere verilen ısı atmosferin alt tabakalarında tutulduğundan atmosferin altı üstünden daha sıcak olur. Yükseldikçe sıcaklık yaklaşık olara...

Harita Çeşitleri

Resim
Harita ; doğal, sosyal, ekonomik varlık ya da olayların dağılışını gösterir. Haritalar üç büyük gruba ayrılır: Doğal Varlık ya da Doğal Olayları Gösterenler Harita Çeşitleri Bu haritalar da konularına göre çeşitlere ayrılır: 1. Fiziki Haritalar: Yerşekillerinin (dağ, ova, plato, vadi ve çukurlukların) dağılışını gösterir. Yerşekillerinin yükseltileri izohipslerle gösterilir. Boyanmış haritalarda yükselti ve derinlikler renk şeridinde belirtilir. Renk şeridi ve diğer harita işaretleri haritanın alt kesiminde bulunan " Lejand " adı verilen bölümde yer alır. 2. Topografya Haritaları: Büyük ölçekli fiziki haritalardır. İzohipsler küçük basamaklarla, genelde 25 ya da 50 metrede bir geçirilirler. Bu haritalarda orman, bataklık, baraj gibi doğal ve ekonomik varlıklar da yer alır. 3. Askeri haritalar: Büyük ölçekli topografya haritalardır. Ölçekleri 1/25000 olanları vardır. Bu haritalar çok ayrıntılıdır. Dere tepe, kaynak gibi doğal varlıklar ile okul, çeşme, cami vb. ...

Dünyanın Yıllık Hareketi

Resim
Dünya, bir yörünge boyunca, Güneşin etrafında 365 gün 6 saatte bir tur yaparak döner. Şubat ayının uzunluğu: Altı saatler 4 yılda bir gün eder. Bir gün Şubat ayına verildiğinden Şubat ayı, her dört yılda bir ay 29 gün sürer. 29 günler, yılların dörde tam bölündüğü yıllara rastlar. Ayların geliş sırasından anlaşıldığına göre, Dünya, Güneş etrafında saat ibresinin ters yönünde döner. Bu nedenle Ocak'tan sonra Şubat gelir. Dünya'nın yörüngesi 939 milyon km. dir. Bu mesafeyi yaklaşık 365 günde aldığından, yörüngede saatteki dönüş hızı 108.000 km kadar olur. Dünya, saatte 108.000 km hızla döndüğü halde parçalanmaz. Ayrıca dönüşü fark edilmez. Çünkü uzay boşluğunda sürtünme ortamı yoktur. Atmosfer de yaklaşık aynı hızla döner. Dünya, Güneş'e ocak ve şubat aylarında yaklastığı için, bu aylarda Dünya ile Güneş'in çekim güçleri artar. Çekim artması nedeniyle Dünya'nın dönüş hızı artar. Bu nedenle, Şubat ayı diğer aylardan daha kısa sürer. Dünya, temmuz ayında Güne...

Dünya'nın Günlük Hareketi

Resim
Dünya, kendi ekseninin etrafında döner. Dünya'nın Ekseni: Dünya'nın kutuplarından ve merkezinden geçen doğrudur. Dünya'nın Dönüş nedeni: Yer çekimi ile Güneş ve yıldızların çekim kuvvetlerinin bileşkesi, Dünya'nın dönüşünü sağlar. Dünya'nın Dönüş Yönü: Dünya batıdan doğuya doğru, saat ibresinin ters yönünde döner. Güneş'in doğudan batıya doğru olan hareketi, Dünya'nın batıdan doğuya doğru dönmesinin sonucudur. Dünya'nın Dönüş Hızı: Dünya'nın Ekvatordaki dönüş hızı, saatte 1670 km. dir. Çünkü Ekvator, 40.076 km. uzunluğundadır. Bu uzunluğu 24 saatte dönerek tamamlar. Eksen Hareketinin Sonuçları 1. Gece ve gündüzler biribirlerini izler Gece ve gündüze bağlı olarak çeşitli olaylar görülür. Bunların fiziki coğrafya ile ilgili olanları şunlardır: a. Günlük sıcaklık farkının oluşması b. Günlük sıcaklık farkına bağlı olarak günlük basınç farkının oluşması c. Günlük basınç farklarından meltem rüzgârlarının oluşması d. Günlük sıcakl...

Ay Tutulması | Güneş Tutulması

Resim
Güneş, Dünya ve Ay, aynı doğrultuda bulunduklarında Ay ya da Güneş tutulması olur. Ay Tutulması Dünya Güneş ile Ay arasında bulunduğu zaman Dünya'nın gölgesi Ay üzerine düşerek Ay'ın Güneşten ışık almasını önler. Ay, Güneş'in ışığını yansıtamadığından Dünya'dan görülmez. Dünya'nın gölge konisinin Ay üzerine düşebilmesi için Ay ile Dünya'nın hem aynı doğrultuda bulunması ve hem de birbirine yakın olması gerekir. Bu nedenle tutulma on ya da onbir ayda bir gerçekleşir. Ayrıca tutulma Dünya'nın farklı bölgelerinden farklı biçimde gözlenir. Güneş Tutulması Güneş Tutulması Ay, Güneş ile Dünya arasına girdiği zaman Ay, Güneş ışınlarının Dünya'ya gelmesini engeller. Böylece Güneş tutulması gerçekleşir. Tutulma her yerde görülemez. Çünkü Ay küçüktür. Güneş tutulması küçük bir alanı kapsar. Tutulma süresi bir saatten az olur. Güneş tutulması da Ay tutulması gibi on ya da onbir ayda bir gerçekleşir.

Ay, Ay'ın Hareketleri ve Ay'ın Evreleri

Resim
Ay, Dünya'nın uydusudur. • Dünya'ya uzaklığı: 384.000 km. • En yakın zamanı: 356.000 km. • En uzak zamanı 407.000 km • Hacmi (büyüklüğü) Dünya'nın 1/50 si kadardır. • Yüzölçümü: 30.000 km , yaklaşık Afrika kadardır. • Çapı: 3.500 km dir.• Ay günü: 28 gün 13 saat • Güneş gününe göre ay günü: 29,5 gün • Ay yılı: 354 gün • Güneş yılı: 365 gün, 6 saat Ay'ın Hareketleri Ay, ekseni etrafında 29.5 g.nde bir tur yaparak döner. Ay'ın meridyenimizden iki dafa geçişi arasındaki zaman dilimi 24 saat 50 dakikadır. Buna ay günü denir. Ay günü, güneş gününden 50 dakika daha uzun olur. Buna bağlı olarak arabi yıl, güneş yılına göre yılda yaklaşık 10 gün daha kısa olur. Bu nedenle ramazan ayı ve dini bayramlar her yıl 10 gün önce gelir. 50 dakikalık bu uzunluk Ay çekimiyle oluşan gelgit olayında her gün 50 dakikalık bir gecikme görülür. Ay'ın eksen ve yörünge hareketleri vardır. Yörünge hareketini Dünya etrafında dönerek tamamlar. Eksen ve yörünge hareketini...

Coğrafyanın Tanımı ve Bölümleri

Resim
Coğrafya ; doğal, sosyal ve ekonomik etkinliği bulunan varlık ya da olayların oluşum, özellik, dağılış ve etkilerini belli ölçülerde inceleyen bilimdir. Bu tanımıyla coğrafya , hem doğal ve hem de sosyal bilimler içinde yer alır. Ama Batı Avrupa'da ise coğrafya, fen bilimleri içersinde okutulur. Coğrafi Terimler 1. Coğrafi Varlık: Doğal, sosyal ve ekonomik etkinilği bulunan varlıklardır. • Doğal varlık: Dağ, deniz, orman, taş, toprak vb. varlıklardır. • Sosyal varlık: İnsan sosyal varlıktır. • Ekonomik varlık: Tarım ürünü, hayvan ve hayvan ürünü, maden, fabrika ve fabrika ürünü vb. 2. Coğrafi Olay: Doğal, sosyal ve ekonomik etkinliği bulunan olaydır. Çeşitleri: • Doğal Olay : Enerjilerini Güneşten ve yerin derinlik ve özelliğinden alan olaylardır. Örnekler: Dağların oluşumu, sıcaklığın değişmesi, rüzgarın esmesi, yağmurun yağması, akarsuyun akması, denizin dalgalanması, yerin sarsılması vb. • Sosyal Olay: İnsanın yeryüzündeki olaylarıdır. Bunlar : Nüfusun artışı, ...